KOMPONEN KESUSASTERAAN


ASPEK KAJIAN KOMSAS
Sinopsis
1. Ringkasan cerita lebih kurang 100 -150 patah perkataan.
2. Mengandungi huraian cerita mengikut urutan masa berdasarkan plot.
Tema dan Persoalan
1. Tema ialah persoalan utama yang diungkapkan dalam sesuatu karya, sama ada secara langsung (eksplisit) atau tidak langsung (implisit).
2. Persoalan bermaksud perkara-perkara sampingan atau isi yang lebih kecil yang ada hubungannya dengan tema sesuatu karya.
Watak dan Perwatakan
1. Watak ialah pelaku atau tokoh dalam sesuatu karya yang menggerakkan cerita dengan cara berinteraksi sesama watak dan alam.
2. Perwatakan pula ialah pelukisan tentang watak dari aspek luaran dan dalaman.
3. Pelukisan watak itu boleh dilakukan secara langsung atau secara tidak langsung olen pengarang melalui aksi, tutur kata, atau watak-watak berkenaan.
4. Dalam sesuatu cerita lazimnya terdapat istilah yang berkaitan dengan aspek watak, iaitu watak utama, watak sampingan, watak bundar, watak pipih, watak dinamik, watak statik, protagonis dan antagonis.
5. Sifat perwatakan digambarkan melalui tindak-tanduknya, cara berfikir, cara bercakap, rupa paras, fizikalnya, kepercayaannya dan ideologi, serta gambaran perasaan seseorang atau watak itu.
6. Watak pipih lazimnya tidak kompleks, tidak berkembang, dan tidak memeranjatkan pembaca.
7. Watak bulat amat menarik kerana watak jenis ini menuju ke pelbagai arah sama ada menambah pengalamannya, mengubah sikapnya, dan fizikalnya.
8. Watak dinamik ialah watak yang mengalami pelbagai konflik, persoalan, dan permasalahan dari awal hingga akhir.
9. Watak statik atau kaku tidak mengalami apa-apa perubahan, perkembangan, dan tidak bergerak.
10. Watak yang berperanan amat penting disebut watak utama. Watak yang kurang penting dalam cerita disebut watak sampingan.
11. Watak protagonis ialah watak utama dalam sesebuah cereka. Watak ini tidak semestinya orang yang baik, tampan, dan berperikemanusiaan. Dia mungkin diktator, koruptor, penjenayah, dan sebagainya. Watak antagonis menjadi penentang atau lawan kepada watak protagonis.
Plot
1. Plot ialah sesuatu yang menghubungkan peristiwa-peristiwa dalam sesebuah cerita. Setiap penstiwa dari awal hingga akhir berdasarkan hukum sebab dan akibat.
2. Plot mengemukakan perkara yang terjadi dan sebab perkara itu terjadi. Setiap perkara berhubungan berdasarkan faktor-faktor sebab dan akibat.
3. Susunan cerita bergantung pada fantasi dan kreativiti pengarang. Plot dirangka dengan teliti dan tidak semestinya berurutan peristiwanya dari awal hingga akhir atau kronologi. Plot ialah penyusunan kronologi yang diubah suai mengikut kemahuan pengarang.
4. Teknik penyusunan plot yang menarik ialah penyusunan peristiwa secara tidak kronologi. Pengarang haruslah cekap, kreatif, dan bijaksana menyusunnya sehingga mencapai peleraian.
5. Permulaan plot ialah peringkat permulaan (eksposisi), iaitu untuk memperkenalkan watak-watak, latar, dan suasana.
6. Perkembangan plot mengakibatkan konflik.
7. Peristiwa berkembang kepada peringkat pertengahan cerita, iaitu perumitan (komplikasi).
8. Perumitan menuju kepada puncak (klimaks) apabila tercapainya konsentrasi yang maksimum.
9. Kemudian urutan cerita menuju kepada peleraian. Kadang-kadang puncak dijadikan pengakhiran cerita bagi sesetengah cereka.
Teknik Plot
1. Teknik plot ialah cara pengarang mengembangkan plot ceritanya supaya menarik.
2. Antara teknik plot termasuklah seperti yang berikut:
(a) Imbas kembali
1. Imbas kembali merupakan suatu teknik pengarang mengenang semula peristiwa yang pernah dialaminya.
2. Peristiwa itu boleh diimbas kembali melalui pemerian pengarang atau khayalan, dialog, monolog, atau monolog dalaman
(b) Imbas muka
1. Imbas muka merupakan cara pengarang memberikan bayangan awal atau ramalan tentang sesuatu peristiwa yang akan berlaku kesan daripada aksi-aksi watak dalam cerita berkenaan.
2. Imbas muka dapat mewujudkan keyakinan dalam kalangan pembaca terhadap sesuatu yang akan berlaku.
(c) Saspens
1. Saspens atau ketegangan ialah peristiwa dalam cerita yang menimbulkan keadaan tertanya-tanya atau perasaan ingin tahu di kalangan pembaca tentang peristiwa yang akan berlaku selanjutnya.
(d) Konflik
1. Konflik merupakan pertentangan antara dua pihak atau dua kekuatan dalam satu urutan plot.
2. Konflik boleh berlaku secara dalaman, iaitu konflik dalam diri watak dan secara luaran, iaitu antara watak dengan watak yang lain atau antara watak dengan alam sekitar.
3. Konflik dapat juga digambarkan melalui pertentangan pendapat, idea, sikap, atau pemikiran?
(e) Kejutan
1. Kejutan ialah perubahan dalam urutan peristiwa yang berlaku secara tiba-tiba tanpa diduga oleh pembaca.
2. Lazimnya, kesan yang timbul daripada kejutan tidak sama dengan yang diduga oleh pembaca.
(f) Dialog
1. Dialog merupakan pertuturan antara dua watak atau lebih daripada dua watak.
2. Melalui dialog antara watak-watak inilah biasanya tergambar pendapat atau fikiran yang berkaitan dengan tema.

Latar
Latar berperanan memberikan suasana kepada peristiwa dan manusia yang terdapat dalam cerita.
Latar penting dalam mengembangkan tema, persoalan, plot, watak, dan perwatakan. Idea, plot, dan watak akan lebih hidup jika berada dalam situasi pelbagai latar.
Latar merangkumi pelukisan geografi, topografi, pemandangan, bangunan, peralatan, tanggungjawab watak, waktu, dan sebagainya.
Latar terbahagi kepada empat jenis, iaitu:
(a) Latar tempat
Merupakan ruang atau tempat peristiwa berlaku yang berkaitan dengan lokasi geografi.
(b ) Latar waktu atau masa
Menunjukkan masa peristiwa berlaku seperti zaman, era, sejarahnya, atau musimnya.
(c) Latar masyarakat atau citra masyarakat
Menunjukkan gambaran keadaan masyarakat dalam cerita merangkumi bangsa atau etnik, status dan kehidupan sosial, ekonomi, dan sebagainya yang bersesuaian dengan watak.
(e) Latar peralatan cerita dan watak
Alatan yang digunakan oleh watak dalam sesebuah cerita.

Sudut Pandanqan (Aspek pilihan sahaja)
Sudut pandangan berperanan untuk mengisahkan sesuatu cerita dan menjelaskan pihak yang men-ceritakan sesuatu kisah. Maka sudut pandangan mempunyai hubungan yang erat dengan watak.
Menurut Anwar Ridhwan (1985), sudut pandangan ialah cara bagaimana pembaca dihidangkan dengan bahan cerita atau bagaimana pengarang memilih cara yang terbaik untuk menyampaikan ceritanya.
Teknik sudut pandangan:
(a) Sudut pandangan orang, pertama
Pengarang bercerita sendiri atau terlibat dalam cerita sebagai watak utama atau watak sampingan. Sudut pandangan ini disebut sebagai gaya aku, iaitu cerita iru dibawakan seluruhnya oleh watak aku, orang pertama, secara subjektif. Maknanya pengarang terlibat secara aktif. Teknik ini digunakan untuk menjadikan cerita lebih realistik.
(b) Sudut pandangan orang ketiga tidak terbatas
Kerap digunakan oleh pengarang yang mengisahkan ceritanya melalui watak lain menggunakan kata ganti nama diri ketiga, iaitu dia dan mereka atau lengkap dengan nama. Pengarang bersikap serba tahu dan bebas bercerita untuk mengemukakan emosi, fikiran, dan pergolakan jiwa watak-watak.
(c) Sudut pandangan orang ketiga terbatas
Pengarang tidak menceritakan semua peristiwa atau watak tetapi hanya akan memilih watak-watak tertentu dan penceritaannya tertumpu kepada mereka. Watak-watak lain diceritakan serba sedikit sahaja.
(d) Sudut pandangan objektif
Pengarang hanya menceritakan segala sesuatu yang dilihat dan didengarnya (melapor) dan masih menggunakan kata ganti nama diri ketiga. Bezanya pengarang tidak terlibat dalam cerita. Maka pembaca berpeluang membuat penilaian sendiri terhadap cerita tersebut.

Gaya Bahasa
Jenis Gaya Bahasa Huraiannya
(a) Diksi • Bermaksud pemilihan dan penyusunan kata-kata oleh pengarang daiam karyanya
• Harus memperlihatkan kesesuaian kata yang dipilih dengan tema dan persoalan, latar, watak, dan mesej
(b) Ayat • Merujuk kepada cara pengarang membina dan menyusun ayat daiam karyanya, misalnya ayat pendek dan ayat panjang
(c) Personifikasi • Dikenal juga sebagai perorangan atau penginsanan
• Membawa maksud tindakan pengarang memberikan sifat manusia, sama ada dari segi perasaan, perwatakan, atau tindak-tanduk kepada benda-benda mati, binatang, idea, atau hal-hal yang abstrak.
• Contohnya: …matahari pagi bangkit daripada selimut gunung, benaknya mendandan sejuta persoalan
(d) Simile • Merupakan perbandingan yang menggunakan kata konkrit (boleh dihitung) dengan kata abstrak (tidak boleh dihitung)
• Contohnya: perahu duka, ladang kesabaran
(e) Metafora • Merupakan perbandingan secara terus atau langsung tanpa menggunakan kata-kata seperti, bak, umpama, ibarat, dan sebagainya
• Contohnya: samudera hampa, lautan fikiran
(f) Hiperbola • Merupakan sejenis bahasa kiasan untuk menyatakan sesuatu secara berlebih-lebihan daripada maksud yang sebenarnya
• Contohnya: serihu lautan sanggup diharungi
(g) Sinkope • Bermaksud penyingkatan perkataan
• Contohnya: “Apa dah jadi ni?”
(h) Rima • Bermaksud bunyi akhir suku kata pada tempat yang bersetentang antara dua baris atau lebih daripada dua baris daiam puisi
• Terdiri daripada rima awal, rima dalam, dan rima akhir
(i) Asonansi • Merupakan pengulangan bunyi vokal yang sama dalam baris-baris sajak
• Contohnya: pengulangan vokal “u” dalam baris Kerana aku penyair kupenuhi hidupku
(j) Aliterasi • Bermaksud pengulangan bunyi konsonan yang sama dalam baris sajak
• Contohnya: pengulangan konsonan m dalam baris Memacu menghimpun kekuatan
(k) Pengulangan • Berlaku pada kata, ungkapan, baris, atau rangkap yang diulang dalam sajak
• anafora – pengulangan kata pada awal baris secara berurutan. Contohnya: Tambah mengimbau sorotan kitab MUHAMMAD ! Tambah mengimbau sorotan kitab ESA !
• epifora – pengulangan kata pada akhir baris. Contohnya: …di pundakku …had sepiku
• repitisi – pengulangan kata dalam baris yang sama. Contohnya, orang berbunga dia berbunga
(l) Perlambangan • merupakan kata-kata yang digunakan untuk menerangkan sesuatu benda, keadaan, atau peristiwa yang membawa maksud yang lain atau maknanya lebih mendalam
• contohnya: senja melambangkan usia tua, pagi melambangkan usia muda

Nilai
Antara contoh nilai ialah:
1. Baik hati
2. Berdikari
3. Hemah tinggi
4. Hormat-menghormati
5. Kasih sayang
6. Keadilan
7. Kebebasan
8. Keberanian
9. Kebersihan mental dan fizikal
10. Kejujuran
11. Kerajinan
12. Kerjasama
13. Kesederhanaan
14. Kesyukuran
15. Rasional
16. Semangat bermasyarakat dan nilai-nilai lain yang bersesuaian.

Pengajaran
Pengajaran ialah peringatan/pedoman/perutusan/amanat/mesej yang ingin disampaikan oleh pengarang dalam karyanya kepada pembaca/penonton.
Dalam karya tradisional, ia disampaikan secara tersurat/secara langsung tetapi dalam karya moden, ia disampaikan secara tersirat/tidak langsung.
Gunakan nilai sebagai asas untuk menjawab. Jika nilai positif, mulakan ayat jawapan anda dengan
– Kita hendaklah ……..
– Kita seharusnya…….
Jika nilai negatif, mulakan ayat jawapan anda dengan
– Kita jangan….
– Kita tidak boleh….
…diikuti dengan contoh dalam teks.

Advertisements

Panduan Menjawab Soalan Novel :

1. Ikut arahan soalan sama ada mana-mana novel yang anda kaji atau novel yang dinyatakan seperti novel tingkatan 1, 2 dan 3.
2. Jawapan mestilah dalam bentuk esei bukannya poin-poin isi.
3. Jawapan sebaik-baiknya dalam bentuk perenggan. Satu isi untuk satu perenggan.
4. Setiap isi mestilah ada ayat isi dan ayat huraian. (Seboleh-bolehnya dua ayat).
5. Ayat isi mestilah bersifat umum. Guna sebahagian soalan untuk memulakan isi.
6. Ayat huraian mestilah khusus iaitu mengandungi watak dan peristiwa.
Nama watak salah tetapi contoh pristiwa betul. (0m)
Contoh peristiwa salah tetapi nama watak betul.(0m)

Wajaran markah :

Isi : 6 markah : 3 isi x 2 (isi -1m dan huraian -1m)
Bahasa : 4 markah ; biasanya markah ditolak jika terdapat kesalahan.

Ingat markah hanyalah 10 markah : Peruntukan masa yang perlu diperuntukkan ialah 10 minit sahaja

Huraikan tema dan persoalan yang diperoleh daripada novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud.

Tema novel ini ialah kegigihan seorang anak yatim dalam mengejar cita-citanya Hal ini dapat dibuktikan melalui iaitu seorang anak yatim yang bernama Budiman bin Budin berusaha bersungguh-sungguh belajar dan berlatih menggesek biola untuk menjadi juara Bintang Muzik Kota Raya.

Persoalan novel ini ialah penyelewengan pemegang amanah. Dalam novel ini, Pak Mat Tukang Masak menjual biola Bayu Senja yang diamanahkan kepadanya.

Selain itu, persoalan novel ini ialah semangat perpaduan kaum dalam kalangan masyarakat. Budiman, Chong dan Chandra bersahabat baik di Rumah Bonda dipaparkan dalam novel ini.

Seterusnya, persoalan novel ini ialah kasih sayang kepada anak yatim. Pak Jais menyayangi anak-anak yatim di bawah jagaannya di Rumah Bonda.

Nyatakan watak utama dan huraikan tiga perwatakannya.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud. Watak utama novel ini ialah Budiman bin Budin.

Perwatakan Budiman ialah seorang yang berdikari. Hal ini dibuktikan Budiman bekerja sebagai jurupam di stesyen minyak.
Perwatakan Budiman juga ialah berani. Keberaniannya dapat dibuktikan semasa beliau menyiasat penyelewangan Pak Mat di Rumah Bonda dan tidak takut dengan ugutannya.

Selain itu, perwatakan Budiman ialah gigih. Antara kegigihan Budiman ialah berusaha bersungguh-sungguh berlatih menggesek biola dengan Pak Wan Busu.

Antara perwatakan Budiman yang lain ialah mengamalkan nilai persahabatan/perpaduan. Hal ini dibuktikan Budiman bersahabat baik dengan Chong dan Chandra walaupun berlainan bangsa.

Huraikan binaan plot novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud. Binaan plot disusun mengikut urutan kronologi iaitu permulaan, perkembangan, perumitan, puncak dan peleraian.

Permulaan novel ini ialah Budiman tinggal di Rumah Bonda selepas kematian ibu bapanya. Di sini, dia berkawan dengan Chong dan Chanda.

Perkembangan novel ini ialah Budiman mencurigai kegiatan Pak Mat apabila pada suatu malam dia terserempak dengan Pak Mat membawa biola. Pada masa lain mereka juga terserempak dengan Pak Mat sedang memunggah barang dari stor Rumah Bonda ke dalam van.

Perumitan cerita bermula dengan Pak Mat bimbang rahsia beliau terbongkar sering mengugut dan mengasari Budiman dan rakan-rakannya. Budiman berazam untuk belajar menggesek biola.

Puncak kepada novel ini ialah Budiman memasuki pertandingan Bintang Biola Remaja Kota Raya. Dia belajar dengan Pak Wan Busu dan Datin Siti Norbayu. Dia juga berusaha membongkar kegiatan Pak Mat yang memakan harta anak yatim.

Peleraían novel ini ialah Budiman berjaya dalam pertandingan itu dengan muncul sebagai juara seperti yang diingini oleh ayahnya. Pak Mat akhirnya ditangkap dan dipenjara kerana mengedar dadah.

Huraikan tiga teknik plot novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud.

Teknik plot yang digunakan ialah dialog. Dialog ialah percakapan dua atau lebih watak. Contoh teknik dialog dalam novel ini ialah percakapan Pak Jais dengan Budiman tentang anugerah yang akan diberikan kepada ayahnya oleh Sultan.

Teknik kedua yang digunakan ialah pemerian. Pemerian ialah pengarang bercerita secara langsung dalam memerihalkan sesuatu perkara dalam novel. Misalnya, pemerihalan watak Budiman yang berdada bidang, tinggi sederhana dan sebagainya.

Teknik ketiga ialah imbas kembali. Imbas kembali ialah mengingati peristiwayang telah berlalu. Dalam novel ini, Budiman mengingatkan semula kisah silam tentang kampung halaman rumahnya.

Teknik lain ialah teknik suspen. Suspen ialah membangkitkan perasaan ingin tahu pembaca terhadap sesuatu peristiwa yang akan berlaku seterusnya. Contohnya, peristiwa yang akan terjadi kepada Pak Mat dan berjaya atau tidak Budiman menyertai pertandingan Bintang Biola selepas diugut oleh Pak Mat.

Huraikan gaya bahasa novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud.

Gaya bahasa yang gunakan dalam novel ini ialah penggunaan bahasa asing. Contohnya, bahasa Inggerís iaitu ‘homework’ dan ‘complain’, serta bahasa Jepun iaitu sakura no hana.

Penggunaan bahasa istana juga terdapat dalam novel ini. Misalnya, patik, pacal, tuanku, anugerah, dan bintang kebesaran.

Peribahasa juga digunakan dalam novel ini. Contohnya, tempat jatuh lagi dikenang, hangat-hangat tahi ayam, sepandai-pandai tupai melompat akhirnya jatuh ke tanah juga dan pasang telinga.

Senaraikan latar tempat novel yang anda kaki dan peristiwa yang berlaku.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud.

Latar tempat dalam novel ini ialah Rumah Bonda. Peristiwa yang berlaku ialah Budiman,Chong dan Chandra dibesarkan di sini. Di sini juga Pak Mat memunggah barangan untuk dimuatkan ke dalam van.

Latar tempat kedua ialah stesyen minyak. Di sini, Budiman bekerja sambilan sebagai jurupam manakala Chong dan Chandra membantunya.

Dewan Srikota juga latar tempat dalam novel ini. Di dewan inilah berlangsungnya Pertandingan Bintang Biola Kota Raya yang disertai oleh Budiman.

Latar tempat yang lain ialah rumah Pak Wan Busu. Di rumah inilah Budiman belajar menggesek biola.

Huraikan nilai-nilai yang anda peroleh setelah membaca novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud’.

Nilai yang saya peroleh setelah membaca novel ini ialah gigih. Novel ini menceritakan kegigihan Budiman dalam belajar menggesek biola sehingga berjaya menjadi juara Bintang Biola Kota Raya.

Saya juga dapat memperoleh nilai berdikari. Melalui novel ini, nilai berdikari ditonjolkan melalui watak Budiman yang bekerja sebagai jurupam di stesyen minyak.

Nilai keberanian juga saya peroleh setelah membaca novel ini. Keberanian Budiman menyiasat kegiatan Pak Mat dan menghadapi ugutannya terdapat dalam novel ini.

Seterusnya nilai bertanggungjawab/kasih sayang juga saya peroleh. Melalui watak Pak Jais dipaparkan beliau seorang yang bertanggungjawab/menyanyangi anak-anak yatim di Rumah Bonda.

Huraikan pengajaran-pengajaran yang anda peroleh setelah membaca novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud.

Pengajaran yang saya peroleh ialah kita mestilah bersikap berdikari. Melalui novel ini, nilai berdikari ditonjolkan melalui watak Budiman yang bekerja sebagai jurupam di stesyen minyak.

Pengajaran kedua ialah kita mestilah mengamalkan nilai keberanian. Keberanian Budiman menyiasat kegiatan Pak Mat dan menghadapi ugutannya terdapat dalam novel ini.

Kita sewajarnya mengamalkan nilai bertanggungjawab / kasih sayang juga meruapakan pengajaran novel ini. Melalui watak Pak Jais dipaparkan beliau seorang yang bertanggungjawab/menyanyangi anak-anak yatim di Rumah Bonda.

*Perbandingan intrateks (dalam teks yang sama)
Bandingkan dua perwatakan watak utama dengan satu watak sampingan dalam satu novel yang anda kaji.

Novel yang saya pelajari dan kaji ialah Anak Din Biola karya Maaruf Mahmud. Watak yang saya akan bandingkan ialah watak utama, Budiman dengan satu watak sampingan, Pak Mat.

Perwatakan Budiman ialah bertanggungjawab/amanah manakala perwatakan Pak Mat ialah tidak bertanggungjawab/amanah. Hal ini dibuktikan oleh Budiman yang bertanggungjawab/amanah sebagai seorang anak dengan menunaikan wasiat ayahnya. Sebaliknya Pak Mat tidak amanah/bertanggungjawab kerana mencuri barang makanan anak yatim/makan rasuah.

Selain itu, perwatakan Budiman ialah seorang yang mengamalkan persaudaraan/perpaduan manakala Pak Mat seorang yang tidak mengamalkan nilai kasih sayang/baik hati. Melalui watak Budiman, beliau bersahabat baik dengan Chong dan Chandra, sebaliknya Pak Mat selalu mengugut dan mengasari Budiman dan Chong dan Chanda.

*Perbandingan interteks ( teks yang berbeza)
Bandingkan dua perwatakan watak utama dalam dua novel yang anda kaji.

Dua novel yang saya kaji dan akan bandingkan ialah Anak Din Biola (ADB) karya Maaruf Mahmud dan Kanang Cerita Seorang Pahlawan (KCSP) karya Maznan Nordin.

Watak utama ADB ialah Budiman bin Budin manakala watak utama KCSP ialah Kanang anak Langkau.

Perwatakan Budiman ialah gigih/rajin manakala perwatakan Kanang ialah cinta kepada tanah air/semangat patriotik. Hal ini dapat dibuktikan dengan kesungguhan Budiman belajar menggesek biola dengan Pak Wan Busu dan Datin Siti Norbayu, sebaliknya Kanang mempunyai semangat patriotik kerana mempertahankan negara daripada ancaman musuh seperti dalam operasi Gerakan Setia.

Seterusnya, kedua-dua watak utama ini mempunyai sifat keberanian. Budiman dibuktikan berani kerana beliau menyiasat penyelewengan Pak Mat dan tidak takut ugutan/ancaman daripada beliau. Begitu juga dengan Kanang dibuktikan berani kerana tidak takut berhadapan dengan komunis dalam pertempuran.

Perwatakan Budiman juga seorang yang mengamalkan nilai berdikari. Dalam novel ADB, Budiman bekerja sambilan sebagai jurupam di stesyen minyak. Sebaliknya, Kanang seorang yang patuh kepada ketua. Dalam novel KCSP memperlihatkan Kanang seorang yang berdisiplin dan patuh kepada ketua dann selalu diberi pelepasan kawat kerana berpakaian rapi, berambut pendek dan kasut sentiasa berkilat.